Radziejowa w Beskidzie Sądeckim

Radziejowa w Beskidzie Sądeckim – najwyższy szczyt pasma

Radziejowa wznosi się na wysokość 1266 metrów nad poziomem morza, co czyni ją najwyższym szczytem Beskidu Sądeckiego i siódmym szczytem Korony Gór Polski. Szczyt znajduje się w głównym grzbiecie Pasma Radziejowej, między dolinami Popradu i Dunajca, na obszarze Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Nazwa góry pochodzi prawdopodobnie od lokalnego przydomku „Radziej” lub od osoby o tym nazwisku, która mogła być pierwszym właścicielem okolicznych lasów.

Masyw Radziejowej przez wieki stanowił tereny rolnicze – każdy skrawek ziemi nadający się do uprawy był wykorzystywany przez osadników łemkowskich, a na licznych polanach wypasano owce i bydło. Po wysiedleniu ludności w 1947 roku w ramach akcji Wisła większość terenów uległa zalesieniu, choć nazwy miejsc takie jak Przełęcz Gromadzka, Wielki Rogacz czy Żłobki nadal przypominają o bogatej przeszłości regionu. Dziś cały szczyt porośnięty jest gęstym lasem świerkowym, a pozostałości dawnego gospodarowania są ledwo widoczne.

Północne stoki Radziejowej zajmuje Rezerwat Przyrody Baniska o powierzchni niemal 142 hektarów, gdzie można znaleźć jaskinię Bania oraz kilka małych jeziorek osuwiskowych, z których największe nosi nazwę Młaka. Na stokach góry, na wysokości około 800 metrów, znajduje się jedyne w Polsce stanowisko pierwiosnka omączonego – rzadkiego gatunku chronionego. Przez szczyt przebiega również czerwony Główny Szlak Beskidzki łączący Bieszczady z Beskidem Śląskim.

Wieża widokowa na Radziejowej – panorama Beskidów

Wieża widokowa na Radziejowej to główna atrakcja zalesionego szczytu, umożliwiająca podziwianie panoram ponad koronami drzew. Obecna konstrukcja została oddana do użytku w 2020 roku kosztem ponad pół miliona złotych i mierzy 22 metry wysokości, z główną platformą widokową usytuowaną na poziomie 17 metrów. To już trzecia wieża w tym miejscu – pierwsza z 2006 roku została zniszczona przez uderzenie pioruna w 2010 roku, druga służyła do 2017 roku i musiała zostać zamknięta ze względu na postępujące spróchnienie drewna.

Z platformy widokowej rozciąga się przepiękna panorama na wszystkie strony świata. Najbardziej spektakularna jest ekspozycja południowo-zachodnia, gdzie majestatycznie prezentują się Tatry i Pieniny, choć w słoneczne popołudnia światło może utrudniać obserwację. Na pozostałych kierunkach widoczne są Gorce z charakterystycznym Lubniem, Babia Góra, Beskid Żywiecki, Beskid Wyspowy oraz pasma Beskidu Niskiego. Nad platformami umieszczono czytelne tablice z nazwami widocznych szczytów, miejscowości i pasm górskich, co ułatwia rozpoznawanie panoramy.

Wieża widokowa na Radziejowej wykonana jest z drewna i metalu, wyposażona w kratowe metalowe schody prowadzące przez kilka poziomów widokowych. Konstrukcja jest solidna i bezpieczna, choć osoby z lękiem wysokości mogą czuć dyskomfort ze względu na prześwitujące stopnie. Oprócz wieży na szczycie znajdują się ławki ze stołami, betonowy obelisk upamiętniający hrabiego Stadnickiego, pomnik 1000-lecia Polski oraz tablice informacyjne. Pieczątka Korony Gór Polski ukryta jest w niewielkim metalowym pudełku przy tablicy z nazwą szczytu.

Radziejowa – praktyczne informacje dla turystów

Na Radziejową prowadzi kilka szlaków turystycznych, z których najkrótszy i najpopularniejszy wiedzie z Obidzy – przysiółka Piwnicznej-Zdrój. Parking znajduje się przy drodze asfaltowej, kilkaset metrów przed Bacówką na Obidzy i jest bezpłatny. Wcześniej można było podjechać wyżej, ale obecnie około 20 metrów przed dawnym parkingiem ustawiono znak zakazu wjazdu z wyłączeniem mieszkańców. Z parkingu do szczytu jest około 5 kilometrów, a marsz w jedną stronę zajmuje niecałe 2 godziny przy przewyższeniu około 450 metrów.

Szlak wiedzie najpierw asfaltem przez Obidzę na Przełęcz Gromadzką, następnie niebieskim i czerwonym szlakiem przez widokowe polany z panoramą Tatr, dalej przez skrzyżowanie pod Wielkim Rogaczem i Przełęcz Żłobki, by ostatnim stromym podejściem dotrzeć na szczyt. Trasa jest łatwa technicznie i odpowiednia dla rodzin z dziećmi, choć końcowy fragment może być wymagający. Alternatywne szlaki prowadzą z Rytra przez Niemcową i Chatę Kordowiec, z Jaworek czy z Piwnicznej-Zdroju – są one dłuższe i bardziej wymagające.

Radziejowa jest dostępna przez cały rok, również zimą, kiedy szczyt zyskuje zupełnie inny charakter. W warunkach zimowych może być konieczne użycie raczków, a dojazd na wyżej położone parkingi bywa utrudniony. Pieczątka Korony Gór Polski dostępna jest nie tylko na szczycie, ale również w Bacówce na Obidzy, oddziale Pienińskiego PTTK w Szczawnicy oraz w Schronisku PTTK na Przehybie. Wieża widokowa na Radziejowej szczególnie efektownie prezentuje się o wschodzie lub zachodzie słońca, kiedy światło nie ogranicza widoczności.

Wieża widokowa na Radziejowej – Lokalizacja