Kopiec Krakusa – najstarsza budowla w Krakowie
Kopiec Krakusa (lub Kraka) wznosi się na Wzgórzu Lasoty w krakowskim Podgórzu, na prawym brzegu Wisły. Ten tajemniczy obiekt o wysokości 16 metrów i średnicy 60 metrów u podstawy jest najprawdopodobniej najstarszą budowlą w całym mieście. Dokładna data jego powstania pozostaje zagadką – różne badania wskazują zarówno na VIII wiek, jak i znacznie wcześniejsze okresy. W dolnych partiach kopca archeolodzy odkryli brązową spinkę awarską z VII-VIII wieku, co może sugerować związek z koczowniczym ludem Awarów przybywającym na te tereny z Azji Środkowej.
Według legendy zapisanej przez Jana Długosza kopiec usypano na cześć księcia Kraka, legendarnego założyciela Krakowa i pogromcy smoka wawelskiego. Tradycja głosi, że po śmierci władcy jego poddani nosili ziemię w rękach i rękawach, aby wznieść mogiłę upamiętniającą jego wielkie czyny. Badania archeologiczne z lat trzydziestych XX wieku nie potwierdziły jednak obecności żadnego pochówku wewnątrz kopca. Naukowcy natrafili natomiast na pozostałości potężnych korzeni dębu, który rósł na szczycie przez około 300 lat i został prawdopodobnie ścięty po chrzcie Polski jako symbol pogański.
Niektórzy badacze łączą kopiec Kraka z kalendarzem astronomicznym Celtów, którzy przybyli na ziemie krakowskie w IV wieku p.n.e. Wewnątrz konstrukcji znajduje się centralny słup, od którego promieniście odchodzą drewniane paliki wskazujące charakterystyczne położenia Słońca i Księżyca – między innymi przesilenia letnie i zimowe. Fascynujące jest także wzajemne położenie Kopca Krakusa i oddalonego o około 10 kilometrów Kopca Wandy w Nowej Hucie, które według niektórych teorii tworzy celową astronomiczną kompozycję.














