Szczyt Czerteż w Pieninach

Czerteż – najwyższy szczyt Pieninek

Czerteż wznosi się na wysokość 774 metrów i jest najwyższym szczytem w grani Pieninek, czyli skalistego pasma w Pieninach Właściwych. Leży na terenie Pienińskiego Parku Narodowego, niedaleko Krościenka nad Dunajcem, między szczytem Czertezik a przełęczą Burzana. Północne zbocza góry opadają stromo w stronę Dunajca, a południowe schodzą w dziką dolinę Pienińskiego Potoku. Choć na tle wysokich gór jego wysokość nie robi wrażenia, to strome skały i widoki potrafią zaskoczyć niejednego turystę.

Nazwa szczytu ma ciekawe pochodzenie. Wywodzi się od łemkowskiego słowa „czerteż” lub „czertiż”, które oznaczało miejsce wyrębu lasu. W dawnych czasach istniała tutaj bowiem polana, z której pozyskiwano drewno. Sąsiedni, nieco niższy szczyt nazwano Czertezikiem, a nazwa ta stała się częścią lokalnej legendy. Według pienińskiego podania dawny król Pienin miał dwóch synów – starszego Czerteża i młodszego Czertezika – oraz córkę Sokolicę, od których pochodzić mają nazwy okolicznych szczytów.

Szczególną cechą Czerteża są rosnące na południowych urwiskach reliktowe sosny. Te niepozorne drzewa czepiają się skał w miejscach, gdzie mało co jest w stanie przetrwać. Południowa strona szczytu jest podcięta stromym urwiskiem o wysokości około 170 metrów, a właśnie na tych skalnych ścianach rosną sosny, których wiek przekracza 100 lat, choć osiągają zaledwie kilka metrów wysokości. To sąsiedztwo skał, przepaści i wytrwałych drzew nadaje temu miejscu niesamowity charakter.

Widoki i szlaki na Czerteż

Na Czerteż prowadzi niebieski szlak zwany Sokolą Percią – jedna z najpiękniejszych, ale i najbardziej wymagających tras w Pieninach. Ten szlak biegnie skalistym grzbietem Pieninek i miejscami wspina się na skalne ostrogi. Trudniejsze fragmenty są zabezpieczone barierkami i poręczami, dzięki czemu trasa jest „górska”, ale wciąż bezpieczna. Sokolą Perć utworzył w 1926 roku ksiądz Walenty Gadowski, ten sam, który wytyczył słynną Orlą Perć w Tatrach. Początkowo nazywano ją nawet „Pienińską Orlą Percią”.

Z wierzchołka Czerteża rozciąga się wspaniały widok, którego głównym punktem jest potężna ściana Sokolicy opadająca pionowo w Przełom Dunajca. Widać stąd również Trzy Korony, Pieniny Właściwe, Małe Pieniny, a przy dobrej pogodzie także Tatry. Co ważne, taras widokowy na Czerteżu, w przeciwieństwie do Trzech Koron i Sokolicy, jest w pełni bezpłatny. To świetne miejsce na chwilę odpoczynku i zrobienie zdjęć w spokojniejszym otoczeniu niż na zatłoczonych sąsiednich szczytach. Najlepsze warunki panują tu od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy szlak jest suchy. Zimą trasa staje się znacznie trudniejsza i bardziej niebezpieczna ze względu na oblodzenie.

Czerteż w Pieninach – dojazd i praktyczne wskazówki

Najczęściej wybieranym punktem startowym na Czerteż jest Krościenko nad Dunajcem. Z centrum miejscowości wyrusza się zielonym szlakiem, który prowadzi przez Toporzysko i Bańków Gronik w stronę grani. Po dojściu do szlaku niebieskiego można kontynuować wędrówkę granią przez Czerteż, Czertezik i dalej na Sokolicę. Przejście typowej pętli z Krościenka na Sokolicę i z powrotem zajmuje około 4 godzin, choć warto zarezerwować więcej czasu na odpoczynek i podziwianie widoków.

Samochód najwygodniej zostawić na jednym z parkingów w Krościenku – popularnym miejscem jest okolica przy ulicy św. Kingi, w pobliżu kościoła i cmentarza parafialnego. Krościenko jest dobrze skomunikowane z okolicznymi miejscowościami, między innymi ze Szczawnicą, skąd kursują busy. To ważne, jeśli planuje się przejście trasy w jedną stronę i powrót komunikacją. Trasę można bowiem zakończyć w Szczawnicy, schodząc z Sokolicy i przeprawiając się tratwą przez Dunajec.

Wybierając się na Czerteż, warto pamiętać o kilku rzeczach. Ponieważ szlak niebieski bywa wąski i eksponowany, najlepiej wyruszać wcześnie rano, aby uniknąć tłumów w sezonie turystycznym. Przydadzą się dobre buty trekkingowe, ponieważ na trasie trafiają się nagie wapienne skałki, które wymagają pewnego kroku. Cała wędrówka odbywa się na terenie Pienińskiego Parku Narodowego, dlatego należy poruszać się wyłącznie po wyznaczonych szlakach i pamiętać o zasadach obowiązujących w parku.

Lokalizacja szczytu Czerteż w Pieninach