Smok Wawelski w Krakowie

Legenda o Smoku Wawelskim – krakowska opowieść o potworze i bohaterstwie

Najstarszy zapis legendy o smoku wawelskim pochodzi z Kroniki polskiej mistrza Wincentego Kadłubka z przełomu XII i XIII wieku. Według zapisu Kadłubka w załomach pewnej skały pod wzgórzem wawelskim zamieszkiwał okrutnie srogi potwór, którego niektórzy zwali całożercą, a żarłoczności jego każdego tygodnia należała się określona liczba bydła. Mieszkańcy grodu Kraka musieli dostarczać bestii ofiary z bydła, a gdy go brakowało, smok pożerał ludzi, tworząc atmosferę strachu w mieście. Żadnemu z rycerzy nie udało się pokonać groźnego potwora.

Według popularnej wersji legendy zapisanej przez Marcina Bielskiego w XVI wieku smoka pokonał sprytny szewc zwany Skubą lub Dratewką. Szewc wypełnił wywłóczonego cielca siarką, smołą i saletrą, a następnie położył go przed jamą smoka, który mniemając, że to cielę, go pożarł. Siarka sprawiła, że smok poczuł wielki ból i palenie w gardle, więc aby ugasić pragnienie pił wiślaną wodę tak długo, aż pękł. W grodzie zapanowała wielka radość, a bohaterski szewc został sowicie wynagrodzony. Według niektórych wersji legendy otrzymał rękę królewskiej córki Wandy.

Pomnik Smoka Wawelskiego – symbol Krakowa ziejący ogniem

Rzeźba Smoka Wawelskiego autorstwa Bronisława Chromego stanęła przy wejściu do Smoczej Jamy w 1972 roku. Według pierwotnej koncepcji smok miał być częściowo zanurzony w wodach Wisły, jednak stwierdzono, że śmieci niesione przez nurt rzeki będą osadzać się na rzeźbie. Początkowo Bronisław Chromy zaprojektował pomnik jako fontannę na krakowski plac Wolnica w Kazimierzu, jednak decyzją władz miasta sześciometrowy smok z brązu stanął w miejscu, gdzie według legendy żył prawdziwy smok.

Wiosną 1973 roku wewnątrz rzeźby zamontowana została instalacja gazowa ziejąca ogniem, której autorem i wykonawcą był Feliks Prochownik. Smok zieje prawdziwym ogniem przez całą dobę co kilka minut, tworząc spektakularne przedstawienie dla odwiedzających. Pomnik Smoka Wawelskiego stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Krakowa i symbolem miasta. Przy zachodnim wejściu do katedry wawelskiej wiszą wielkie kości, przez niektórych uznawane za szczątki smoka, w rzeczywistości są to szczątki mamuta, wieloryba i nosorożca.

Informacje praktyczne dla zwiedzających Smoka Wawelskiego

Pomnik Smoka Wawelskiego stoi przy wejściu do Smoczej Jamy u stóp Zamku Królewskiego na Wawelu, można do niego dotrzeć idąc od ulicy Bernardyńskiej lub Smoczej, a także wchodząc na bulwary wiślane od strony Podzamcza. Z Rynku Głównego najłatwiej dotrzeć do Smoka Wawelskiego spacerem ulicą Grodzką, co zajmuje około 15 minut, można również dojechać tramwajem linii 6, 8, 10 lub autobusem 124, 424 do przystanku Wawel. Oglądanie Smoka Wawelskiego jest bezpłatne i dostępne przez całą dobę.

Smocza Jama jest otwarta sezonowo od 23 kwietnia do 31 października codziennie w godzinach 10:00-17:30. Bilet normalny kosztuje 9 złotych, ulgowy 7 złotych, a dzieci do 7 lat wchodzą bezpłatnie. Bilety można kupić w kasach biletowych Zamku Królewskiego na Wawelu lub w automatach biletowych przy wejściu do jaskini. Trasa turystyczna przez Smoczą Jamę ma ponad 80 metrów długości i prowadzi przez trzy komory, rozpoczyna się spiralnymi schodami prowadzącymi z góry wzgórza w głąb jaskini. Zwiedzanie kończy się przy wyjściu na bulwarach wiślanych, gdzie stoi metalowa figura smoka ziejąca ogniem. Warto zabrać cieplejszą odzież, ponieważ w jaskini panuje chłodniejszy mikroklimat.